Over the Rainbow, de Eva Cassidy musical

Om meer te weten te komen over Eva’s leven besluit ik de musical Over the Rainbow te bezoeken die op dat moment te zien is het Schotse plaatsje Motherwell. Op het eerste gezicht lijkt het een onmogelijke bestemming. Motherwell ligt zo’n vijftien kilometer ten zuiden van Glasgow en is slechts te bereiken via Edinburgh Airport. De taxichauffeur houdt zijn achterdeur voor me open. Hij tikt het door mij opgegeven adres in, dat door de satelliet echter niet wordt herkend, zodat hij zich beperkt tot de postcode.

Je kunt luisteren naar dit derde deel uit de proloog op ons YouTubekanaal. Daar zijn ook fragmenten uit de musical te zien: https://youtu.be/9BWf4zr8h80

Op driekwart van de reis vraagt de chauffeur wat me naar Schotland brengt. Ik antwoord dat ik de musical Over the Rainbow wil bekijken. Hij kent Eva Cassidy wel: ‘Zij is toch overleden? Terry Wogan draaide haar nummer en toen werd ze beroemd’. Precies. Eerder dan verwacht rijden we Motherwell binnen. Als zelfs de chauffeur zich verbaast over de onlogische route die we hebben gevolgd ben ik blij dat ik een taxi heb genomen, dit zou ik nooit hebben gevonden. Zelfs nu rijden we rondjes door het stadje en belanden we telkens op dezelfde plek. Mill Street blijkt Mill Road te heten. We dalen de diepte in; het hotel bevindt zich bij een oude watermolen.

Schotland kaart

Een toegesnelde receptionist – ik ben zijn enige gast – geeft me de sleutel van kamer nummer 1. Buiten klinkt het geruis van een waterval. Het geluid is rustgevend, al maakt het me de volgende ochtend vroeg wakker. Na een Schots ontbijt blijk ik me in een prachtige omgeving te bevinden. Een bospad, bezaaid met herfstbladeren, voert langs de rivier.

Motherwell is een nogal treurige plaats, onlogisch opgebouwd met desoriënterende wegen, een merkwaardig lopende spoorrails en unheimische onderdoorgangetjes. In het stadscentrum wijst weinig op cultuur en helemaal niets herinnert aan Eva Cassidy. Ik vraag enkele schoolmeisjes naar het theater. Ze kijken me aan alsof ik hen een oneerbaar voorstel doe. De meisjes hier hebben allemaal hun haar geblondeerd en er een identiek klein slagje ingedaan. Ze dragen schooluniformen met te korte rokjes voor de tijd van het jaar, maar ze proberen nog iets van hun kleding te maken met behulp van frivole stropdasjes, kousjes en andere frutsels. ‘Theater? Er is hier geen theater,’ beweert een van hen stellig.

Waterval Motherwell

Ik zie een politieagent en vraag me af of zo iemand buiten Londen ook een Bobby heet. De man draagt een opvallend geel hesje. Hij vraagt of ik het Civic Theatre bedoel. Als dat het theater is dan moet het dat wel zijn, ja. Hij stuurt me het stadscentrum uit. De lucht betrekt maar het blijft droog. Ik passeer een middeleeuws kerkje met een opgerichte oude steen en dan zowaar een theater. Het Civic Theatre, met op de deur een poster van Over the Rainbow.

Poster

Aan het einde van de middag wandel ik het theater binnen en ga meteen maar door naar de zaal waar twee technici met elkaar staan te praten. Achter op het podium staan enkele instrumenten opgesteld, wat verder naar voren ligt een boomstronk. Dat is alles. ‘Is dit waar het Eva Cassidy verhaal zich afspeelt?’ De jongens hebben een moeilijk te verstaan Schots accent. Ze maken me duidelijk dat alle drie avonden zijn uitverkocht; een wonder voor een show waarvan nergens aanplakbiljetten zijn opgehangen, terwijl de bewoners van de stad zelf geen enkel cultureel besef lijken te hebben. Volgens de technici bespelen de acteurs zelf hun instrumenten. Het stuk suggereert zich op plaatsen af te spelen die worden geprojecteerd met film- en dia-beelden. ‘Vooral de muziek is erg goed,’ aldus de twee Schotten.

In de foyer liggen folders met informatie over de voorstelling. Ik pak er een paar van de stapel en neem plaats op een bankje tegenover een snoep- en drankautomaat. Net als ik zit, openen de klapdeurtjes en verschijnt de in het zwart geklede Zoe Tyler, die volledig gefocust is op de automaat. In Engeland is ze een bekende verschijning als jurylid van een tv-talentenjacht en ook als zangeres heeft ze naam gemaakt. Ik groet haar en zeg dat ik haar gezien heb bij BBC Breakfast. ‘Dat was een verschrikkelijke ervaring,’ zegt ze, ‘om zo vroeg in de ochtend te zingen.’ Ik zeg dat daar niets van te merken was. Wat heeft ze zelf met Eva Cassidy? ‘O, ik houd van haar liedjes en ik luister graag naar haar stem. Na zoveel jaar jureren, vond ik het fijn het publiek te laten zien wat ik zelf kan. Leuk je ontmoet te hebben,’ sluit ze het gesprek af, waarna ze gewapend met een chocoladereep en een beker koffie naar de kleedkamer verdwijnt.

Zoe Tyler

De foyer stroomt voorzichtig vol. Het publiek is gemengd; vooral veel moeders met dochters. Een eindje verderop is een tafeltje met Eva Cassidy cd’s, het programmaboekje en een album van Zoe Tyler. Achter de tafel staat een jonge vrouw die zichzelf voorstelt als Katie Stokes. Als ze hoort dat ik als journalist uit Nederland kom, vraagt ze zich af waarom ik in ‘s hemelsnaam heb gekozen voor Motherwell. ‘Je zit in ieder geval niet ver van Glasgow,’ concludeert ze, waarbij ze me aankijkt, alsof ze me heeft behoed voor de verstikkingsdood.

In de zaal, die inmiddels vol zit, neem ik plaats op een gereserveerde plaats op de voorste rij. Het doek gaat open en de band zet ‘How Can I Keep From Singin’?’ in. Een indrukwekkend en vooral passend begin; juist die gospelwortels waren belangrijk voor Eva. Zoe Tyler zingt goed en ze is zo geschminkt dat ze niet precies op Eva lijkt, maar dat je het na een paar nummers wel gaat geloven. Filmbeelden suggereren een boswandeling. Daar zit de familie Cassidy verzameld rondom de boomstronk. De acteurs zetten regelmatig meerstemmige verkorte versies van liedjes in. Het stuk begint een beetje braaf, maar in scène drie die zich afspeelt in een Wild West Show wordt het grappig. Suzanne Caley speelt als spreekstalmeester lekker over the top en reageert leuk op het publiek. Katie Stokes blijkt in het stuk de rol van een vioolspelende zus Margret te spelen (in het werkelijke leven van de Cassidy’s bespeelt overigens broer Dan de viool, maar niemand die dat in de gaten heeft). Als Katie me herkent, krijg ik een knipoog.

Na het zien van de show spreek ik telefonisch met de auteur van de musical Brian Langtry. Dit is zijn verhaal:

‘Producent Stephen Leatherland en ik brachten twee weken door in Washington D.C. in juni 2005, waar we verschillende mensen ontmoetten die Eva Cassidy hebben gekend. In Amerika had vrijwel niemand enig benul van de status die ze inmiddels had als artiest in Europa. We hebben de belangrijkste plaatsen uit Eva’s leven bezocht om daar film- en fotomateriaal te schieten en die te kunnen tonen op het achterdoek van het toneel. De ouders van Eva hebben we overigens niet gesproken in verband met de onmogelijke eisen die ze stelden. Chris Biondo kwam onze show bekijken in The Hayes Theatre in Londen. De musical reist sinds die begintijd twee keer per jaar door het hele land.’

Auteur Brian Langtry

Brian Langtry noemt het op een verdrietige manier ironisch dat de spiritueel ingestelde Eva, die geen enkele interesse had in roem en geld, postuum in het web van de hebzucht terecht is gekomen. ‘Haar familie is in een nimmer eindigende reeks rechtszaken verwikkeld geraakt die allemaal het gevolg zijn van de roem van hun overleden dochter. Het is misschien wel een blessing in disguise dat Eva dit allemaal niet hoeft mee te maken’